Yeni Bir Sanatsal Evren Düşü: Refik Anadol

16 Haziran 2021


Refik Anadol: Çağdaş medya sanatçısı ve tasarımcı Refik Anadol, 1985 İstanbul doğumludur. Hâlihazırda The University of California, Medya Sanatları Okulu'nda öğretim üyesi olan Anadol, sanat hayatına Los Angeles’ta devam ediyor.

Artechouse: Anadol tarafından tasarlanan bir görsel-işitsel enstalasyon olan Machine Hallucination 2019 yılında New York Chelsea Market’teki Artechouse’da sanatseverlerle buluştu. 300 milyon fotoğraf ve 113 milyon ham verinin işlenmesiyle hayata geçen proje, şehrin halka/kamuya açık görüntülerinden meydana geliyor.

Boston Rüzgârı: Refik Anadol Studio'nun Boston'da gerçekleştirdiği bir proje olan Boston Rüzgârları (Wind of Boston: Data Paintings), şehrin rüzgâr bilgilerini kullanarak yaklaşık 2x4 m boyutunda dijital bir tabloda sürekli değişen, interaktif resimler meydana getirdi. Anadol, 2017 tarihli bu çalışma ile üretimlerini Amerika'nın farklı bölgelerinde sanatseverlerle buluşturdu.

Dijital Sanat: Bir araya getirdiği çeşitli anahtar kavramları çağdaş dijital sanat ile birleştiren Anadol, bu unsurları mimari anlayışın merceğinden geçirerek farklı şekillerde değerlendirmesi ve büyük çaplı enstalasyon çalışmalarında ortaya özgün işler çıkarmasıyla tanınıyor.



Evren: Özellikle son sergisi “Makine Hatıraları: Uzay”daki işleri aracılığıyla evrenin derinliklerini araştıran Anadol, bilimsel verilerle makine zekâsını kullanarak bilgi kümelerini açık uçlu estetik eserlere dönüştürüyor. Anadol, yakın dönem çalışmalarında alternatif bir evren hayalinin peşinden gidiyor.

Güzel Sanatlar: Lisans eğitimini fotoğraf ve video alanında yapan Anadol, yüksek lisansını ise İstanbul Bilgi Üniversitesi'nin Güzel Sanatlar bölümünde tamamlamıştır. Türkiye'deki eğitiminin ardından Amerika'ya giden sanatçı ikinci bir Güzel Sanatlar yüksek lisans derecesini ise Los Angeles'taki The University of California'nın "medya sanatları" programı aracılığıyla elde etti.

Hikâye Anlatıcılığı: Sanat yolculuğu boyunca üretimlerinde birçok farklı disiplini birleştiren Anadol, bir hikâye anlatıcısı olarak eserlerinin arka planına yerleştirdiği unsurlarla da dikkat çeker. Anadol’un gerek mekâna gerekse sergiye özel olarak gerçekleştirdiği işler, bütünlüklü bir gözle bakıldığında ortaya birbirine bağlı ve iç içe geçmiş bir hikâyeler zinciri çıkarır.

Interconnected: Charlotte Douglas Uluslararası Havalimanı'nda gerçekleştirilen INTERCONNECTED (CLT) başlıklı çalışma, operasyonel verilerin gizli hazinelerini gün yüzüne çıkardı. Kendi içerisinde sürekli bir değişim hâlinde soyut formlardan yola çıkan eser, simüle edilmiş doku ve renk paletleriyle izleyicilere dijital sanatın sınırları nasıl ihlal edebileceğine dair önemli veriler sundu.

İstanbul Bienali: Refik Anadol tarafından 2015 yılında İstanbul Bienali sırasında üretilen Sonsuzluk Odası, Zorlu Performans Sanatları Merkezi'nde ziyaretçilerle buluştu. Odanın tüm yüzeylerini soyut ve sonsuz sayıda hareketten meydana gelen bir mekâna dönüştüren proje, Anadol'un Türkiye'de gerçekleştirdiği önemli işler arasında yer alıyor.

Kamusal Mekân: Kamusal mekânlara özgü işler gerçekleştiren Refik Anadol’un işitsel ve görsel performansları/sergileri National Gallery of Victoria, Melbourne (Avusturalya); MEET Digital Culture Center (İtalya); Artechouse New York (ABD); Walt Disney Concert Hall (ABD); Hammer Museum (ABD); International Digital Arts Biennial Montreal (Kanada); Ars Electronica Festival (Avusturya); l’Usine Geneve (İsviçre); Arc de Triomf (İspanya) ve Zollverein SANAA’s School of Design Binası (Almanya) gibi birçok yerde izleyicilerle buluştu.

Melbourne: Anadol’un 2020 yılında gerçekleştirdiği çalışmalardan biri olan Quantum Memories isimli proje Avustralya’daki Melbourne NGV Trienali’nin bir parçası oldu. Çalışma, 35’e 35 feet ölçülerindeki bir ekran aracılığıyla gösterildi.

Ödüller: Bugüne kadar çalışmaları birçok uluslararası organizasyon ve kurum tarafından sanatseverlerin beğenisine sunulan Anadol, Microsoft Research'ün En İyi Vizyon Ödülü, UCLA Art+Architecture Moss Award, Kaliforniya Üniversitesi Sanat Araştırma Enstitüsü Ödülü, Alman Tasarım Ödülü, SEGD Küresel Tasarım Ödülü ve Google'ın Sanat ve Makine Zekâsı Sanatçısı Ödülü gibi birçok önemli ödüle değer görüldü.

Refik Anadol Studio: Anadol, aktif olarak sürükleyici ve fiziksel sanat enstalasyonları üreten Refik Anadol Studio'nun kurucusudur.

Sanal Tasvirler: Anadol, kariyerine San Fransisco’da gerçekleştirdiği Sanal Tasvirler (Virtual Depictions: San Francisco) projesi çerçevesinde ürettiği kalıcı kamusal sanat komisyonları meydana getirerek başladı. 2016 tarihli bu çalışma, mekâna özgü, soyut, sinematik ve bölgenin mimari dönüşümünü bünyesinde toplamasıyla Amerika’da oldukça beğenildi.

Uzay: Makine Hatıraları: Anadol, geçtiğimiz aylarda (2021) “Makine Anıları: Uzay” başlıklı kişisel sergisiyle Pilevneli Gallery’de Türkiye’deki izleyicilerle buluştu.

Virtual Applique: Los Angeles'taki Beverly Center'da yer alan Virtual Appliqués, farklı renk, kumaş ve teknikleri bünyesinde birleştiren, tüm bu unsurlar arasındaki simbiyotik ilişkiyi dijital olarak deşifre eden bir sanat üretimidir. Modanın geleceğini hayal ederek yerleştirildiği alana özel olarak geliştirilen çalışma, sosyal medya fotoğraflarından renk desenlerini yakalayan özel bir API çağdaş algoritması ile üretildi.

Yapay Zekâ: Çalışmalarında yapay zekâyı bir araçtan ziyade üretimlerindeki ana bileşen olarak kullanan Anadol, onu evreni, insanoğlunu, duyguları, makine ve belleği araştıran bir unsur olarak kullanır.

Zaha Hadid: Anadol, 2019 yılında Zaha Hadid ve Samoo tarafından tasarlanan, Güney Kore’nin başkenti Seoul’de yer alan Dongdaemun Design Plaza’da (DDP) 16 dakikalık bir projeksiyon olan Seoul Haemong’u üretti.

Walt Disney Concert Hall: Refik Anadol 2018 yılında Walt Disney’in yıl dönümü kutlamaları çerçevesinde Walt Disney Concert Hall’da WDCH Dreams başlıklı 12 dakikalık bir data heykel animasyonu gerçekleştirdi. Dijital olarak geliştirilen çalışma milyonlarca fotoğraf, ses ve video kaydından meydana geldi.


Abdullah Ezik