Kademeli Dahi Normalleşemeyen Sanat Camiasından Çağrı: Gözünü Yumma!

2 Haziran 2021

İki yıldır alışageldiğimiz normali tepetaklak eden pandemi boyunca bir başlayıp bir biten “kademeli normalleşme” süreci pazartesi günü itibariyle bir kez daha devreye girdi. Oldukça yavaş kademelerle ilerleyen süreç akşam yasaklarından bir saat, hafta sonu yasaklarından ise bir gün eksiltti, ancak sanat camiasını bir kez daha yarı yolda bıraktı. Eğlence mekanlarını, sinemaları, gecelerin vazgeçilmezi canlı müzikleri hayatımızdan en azından bir ay daha uzak tutan bu karar, başta sanatçılar olmak üzere halktan büyük tepki topladı. Özellikle sosyal medyadan seslerini duyuran sanatçılar ve sektörün emekçileri “Gözünü Yumma” kampanyası ile bu gidişata bir dur denmesini talep etti.

Pazartesi günü toplanan Bakanlar Kurulu sonrası yapılan açıklamalar aylardır yasaklarla evlerine kapanan Türkiye’de bir kez daha kademeli normalleşmenin habercisi oldu. Bu açıklamalara göre kahvehane, kafe, pastane, çay bahçesi, restoran, spor salonu, lunaparklar açıldı, kültür merkezleri, konser alanları, tiyatro salonları, açık hava tiyatroları ve eğlence mekanları ise kapalı kalmaya devam etti. #GözünüYumma ve #SahneneSahipÇık etiketleriyle sürecin yıpratıcı etkisini gündeme getiren sanatçılar için bu açıklamaların mahiyeti oldukça açık: Yasaklar sanatı ve sanatçıyı bitiriyor, hem maddi hem de manevi olarak.

Yüzlerce sanatçı konuya dair paylaşım yaparken, en sert çıkışlardan biri Athena grubunun solisti Gökhan Özoğuz’dan geldi. “Ülkemizdeki sanatçı ve o sektörün emekçileri pandemi boyunca hiçbir yardım almadan ayakta kalmaya çalıştı, tıpkı diğer tüm sektörlerdeki emekçiler gibi. Bir buçuk senedir kuruş girmedi keselerine,” dedi Özoğuz sosyal medya hesabından ve ekledi: “Bunun adı sanatı, sanatçıyı ölüme terk etmektir.”

Şarkıcı Göksel ise #müziksusmasın etiketiyle şunları ifade etti: “14 aydır çalışma imkanı bulamayan, destek alamayan müzisyenler psikolojik ve maddi olarak dayanma sınırının eşiğindeler. Hal bu kadar zorken, yok sayılmak çok incitici. Sektörün tüm çalışanlarını ayakta tutacak bir formül bekliyoruz.”

Benzer bir açıklama Mor ve Ötesi grubunun solisti Harun Tekin’den geldi: “Müzikten, sahneden, sanattan korkmak korkanlar açısından makul gibi görünse de beyhude bir tavır. Keyfi yasaklar aşının yerine geçemez. Bu ülkenin birbirinden değerli müzisyenlerinin, müzik emekçilerinin, sahne sanatçılarının maruz bırakıldıkları şey rasyonel değil ideolojiktir.”

Şarkıcı Fettah Can ise üzüntüsünü “15 ay olmuş sahnelerimiz sessizliğe bürüneli. Bugün için umutluydum 16’ya kaldı sanırım. Allah tüm camiamızın yardımcısı olsun,” diyerek dile getirdi.

Kültür ve Turizm Bakanlığı geçtiğimiz yıl “Müzik Susmasın” isimli destek programıyla resmi verilere göre 30,744 kişiye ocak ayından itibaren 3 ay boyunca her ay 1000 TL olmak üzere toplamda 3000 TL destekte bulundu ve sonrasında desteği Mayıs ayına kadar uzattı. Ancak pek çok kişi tarafından yetersiz bulunan bu 1000 TL’lik destek pandeminin başından itibaren birçok müzisyenin intiharına engel olamadı. Kısıtlamaların süresi uzadıkça zor duruma düşen sanatçı sayısının artacak olması camiada derin endişeye yol açıyor. Camia içi oluşturulan dayanışma mekanizmaları zor durumdaki sanatçılar için bir dayanak olsa da, tek başına ne denli yeterli olabileceğini zaman gösterecek.


Şeyma Nazlı Gürbüz